រាជធានីភ្នំពេញ៖ បទសម្ភាសសម្ដេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃកម្ពុជា បកស្បែកមុខថៃឈ្លានពានទឹកដីកម្ពុជាយ៉ាងជ្រៅដោយខុសច្បាប់ ជាមួយសារព័ត៌មានអន្តរជាតិ Reuters និង Fox News ​នៅសហរដ្ឋអាម៉េរិកថ្មីៗនេះ ត្រូវបានចែកចាយពេញពិភពលោក ធ្វើឱ្យអន្តរជាតិស្គាល់កាន់តែច្បាស់ពីមុខមាត់ពិតរបស់ថៃ។ យ៉ាងណា មតិសាធារណជនជាច្រើនបានលើកឡើងថា ពេលនេះ កម្ពុជាហាក់មានប្រៀបផ្នែកការទូត ព្រោះក្រោយឃើញបទសម្ភាសរបស់មេដឹកនាំកម្ពុជា ភ្លាមៗរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសថៃ លោក សីហស័ក្តិ ភួងកេតកែវ អង្គុយលែងនឹង និងបានរត់ឡើងយន្តហោះទៅប្រទេសបារាំង និងស្វីស ដើម្បីតតាំងផ្នែកការទូតជាមួយកម្ពុជា…។

តើកម្ពុជាកំពុងមានប្រៀបផ្នែកការទូតជាមួយថៃ ពិតមែនឬ? លោកបណ្ឌិត យង់ ពៅ អ្នកជំនាញវិទ្យាសាស្រ្តនយោបាយ បានថ្លែងប្រាប់អង្គភាពសារព័ត៌មាន SBM News នារសៀលថ្ងៃទី២៥ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ ថា លោកមិនយល់ស្របចំពោះមតិលើកឡើងថា កម្ពុជាកំពុងមានប្រៀបលើភាគីថៃដែលបានឈ្លានពានទឹកដីកម្ពុជា លើផ្នែកការទូតអន្តរជាតិនោះទេ។ មិនយល់ស្រប! ក៏ព្រោះតែសព្វថ្ងៃ យោធាថៃមិនទាន់ដកថយចេញពីទឹកដីកម្ពុជា ដែលខ្លួនបានកាន់កាប់ដោយខុសច្បាប់នៅឡើយ ខណៈបរទេសមហាអំណាច អង្គការអន្តរជាតិនានា ក៏មិនទាន់មានវិធានការណាមួយលើបញ្ហាថៃឈ្លានពានកម្ពុជានេះដែរ។

លោកថា ថៃមិនដែលខ្វល់ពីរឿងបាក់មុខលើឆាកអន្តរជាតិទេ ថៃខ្វល់តែរឿងដណ្ដើមយកដីកម្ពុជាបានប៉ុណ្ណោះ។ បើថៃមិនខ្វល់រឿងបាក់មុខផ្នែកការទូតលើឆាកអន្តរជាតិ ហើយបន្តគ្រប់គ្រង និងដណ្ដើមយកដីកម្ពុជាបន្ថែមទៀត តើកម្ពុជាត្រូវធ្វើអ្វីបន្ត? អ្នកជំនាញវិទ្យាសាស្រ្តនយោបាយរូបនេះ លើកជាមតិយោបល់ថា៖«កម្ពុជានៅតែត្រូវប្រឹងប្រែងឱ្យសកម្មបន្ថែម ទាំងលើកិច្ចការច្បាប់អន្តរជាតិ ទាំងផ្នែកការទូត ខណៈការទូតព័ត៌មាន ក៏ត្រូវបន្តឱ្យសកម្មដូចគ្នា។ មួយវិញទៀត កម្ពុជាត្រូវកែទម្រង់ស៊ីជម្រៅរឹងមាំលើវិស័យយោធាការពារជាតិ និងវិស័យផ្សេងៗទៀតព្រមជាមួយគ្នា កុំចាំទាល់តែសង្រ្គាមចប់ ទើបកែទម្រង់! មិនដូច្នេះទេ ថៃនឹងបន្តឈ្លានពានយកទឹកដីកម្ពុជាទៀត»។

លោក បណ្ឌិត ជ័យ តិច អ្នកវិភាគបញ្ហាភូមិសាស្ត្រនយោបាយ និងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច-សង្គម ក៏បានលើកឡើងដែរថា តាមរយៈបទសម្ភាស សម្ដេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃកម្ពុជា ជាមួយសារព័ត៌មានបរទេស កាលពីពេលថ្មីៗ បានធ្វើឱ្យអន្តរជាតិបានដឹងពីបញ្ហាជាក់ស្ដែង ដែលបានកើតឡើងលើទឹកដីកម្ពុជា ដោយសារស្នាដៃថៃ។ ថ្លែងប្រាប់ SBM News នៅថ្ងៃដដែល អ្នកវិភាគបញ្ហាភូមិសាស្ត្រនយោបាយរូបនេះ មិនរំពឹងថា នឹងអាចមានប្រទេសណាមួយហ៊ានបើកមាត់អន្តរាគមន៍ដាក់សម្ពាធទៅភាគីថៃឱ្យឈប់ឈ្លានពានកម្ពុជាទេ។ ថៃបានបន្តរំលោភបំពានកម្ពុជាទាំងព្រំដែនគោក ហើយថ្មីៗនេះ ថៃបន្តរំលោភចូលដែនទឹកកម្ពុជាទៀត។

លោកបណ្ឌិត ជ័យ តិច លើកជាយោបល់ថា៖«អ្វីដែលកម្ពុជាត្រូវធ្វើបន្តទៀតនោះ គឺការបន្តធ្វើនូវអ្វីដែលយើងបាននិងកំពុងធ្វើ ហើយត្រូវបន្លឺសំឡេងរបស់យើងនៅលើឆាកអន្តរជាតិឱ្យកាន់តែឮជាងមុន។ រឿងសំខាន់មួយទៀតដែលយើងត្រូវតែធ្វើ គឺការពង្រឹងខ្លួនឯងតាមរយៈកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយបណ្ដាប្រទេសផ្សេងៗ ទាំងលើសេដ្ឋកិច្ច វិស័យយោធា វិស័យធនធានមនុស្ស ដើម្បីអាចការពារខ្លួនពីការឈ្លានពានជាថ្មីនៅពេលអនាគត»។ ហេតុអ្វីថៃបន្តគេចវេះមិនបញ្ជូនមន្រ្តីវាស់វែងបោះបង្គោលព្រំដែនបណ្ដោះអាសន្នជាមួយកម្ពុជា? លោកបណ្ឌិត ជ័យ តិច ថា លោកមិនចម្លែកចិត្តទេដែលថៃបន្តគេចវេះ ព្រោះថៃជាអ្នកឈ្លានពានកម្ពុជា បើថៃចូលមកវាស់វែង នោះការពិតច្បាស់ជាត្រូវបានលាតត្រដាង ថា ថៃឈ្លានពានកម្ពុជាប្រាកដមែន។ 

តែយ៉ាងណា កម្ពុជាត្រូវតែបន្តធ្វើកំណត់ទូត និងរៀបចំកិច្ចប្រជុំនូវយន្តការដែលមានស្រាប់ឡើងវិញ ហើយរាល់ពេលផ្ញើកំណត់ទូតទៅថៃ កម្ពុជាក៏ត្រូវបញ្ជូនព័ត៌មានទៅកាន់ស្ថានទូត ស្ថាប័នអន្តរជាតិនានា និងត្រូវទាញឱ្យមានកិច្ចប្រជុំអាស៊ាន កិច្ចប្រជុំពហុភាគី កិច្ចប្រជុំអន្តរជាតិ ដើម្បីកៀងថៃឱ្យចូលតុចរចារដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនជាមួយ៕