រដ្ឋធានីវៀងចន្ទន៍៖ អគ្គលេខាធិការសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (អាស៊ាន) លោក កៅ គឹមហួន បាននិយាយថា អាស៊ាននៅតែជាកម្លាំងចលករ ក្នុងការរក្សាស្ថិរភាពក្នុងតំបន់ បើទោះបីជាមិនមានការរីកចម្រើនលើបញ្ហាសំខាន់ៗដូចជា សង្គ្រាមស៊ីវិលរបស់មីយ៉ាន់ម៉ា និងការព្រាងក្រមសីលធម៌សម្រាប់សមុទ្ទចិនខាងត្បូងក៏ដោយ។
មេដឹកនាំនៃសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ កំពុងជួបប្រជុំនៅប្រទេសឡាវក្នុងសប្តាហ៍នេះ ជាមួយប្រមុខរាជ/រដ្ឋាភិបាល និងអ្នកការទូតកំពូលមកពីដៃគូនានារួមមាន៖ សហរដ្ឋអាម៉េរិក ចិន ជប៉ុន និងរុស្ស៊ី។ ប្លុកនេះមានប្រជាជនជាង៦៨៥លាននាក់ និងតំណាងឱ្យប្រហែល៨ភាគរយនៃការនាំចេញសកល។ អគ្គលេខាធិការអាស៊ាន លោក កៅ គឹមហួន អតីតអ្នកការទូតកម្ពុជា បានប្រាប់ទីភ្នាក់ងារសារព៏ត៌មានរ៉យទ័រក្នុងបទសម្ភាសថា៖«អាស៊ានគឺជាកម្លាំងស្ថិរភាព»។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖«យើងប្រឈមមុខនឹងបញ្ហានានាដោយផ្ទាល់។ បញ្ហាត្រូវបានសង្កត់ធ្ងន់ជាញឹកញាប់ ប៉ុន្តែតាមគំនិតរបស់ខ្ញុំ អាស៊ានបានរីកចម្រើនយ៉ាងខ្លាំងហើយ»។ លោកបានលើកឡើងថា ជាឧទាហរណ៍ ដោយសេដ្ឋកិច្ចរបស់រដ្ឋជាសមាជិកកាន់តែមានសមាហរណកម្ម និងកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មជាមួយដៃគូខាងបរទេសជាច្រើន អាស៊ានបានទាក់ទាញការវិនិយោគថ្មីចំនួន២៣០ពាន់លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ២០២៣ ដោយសារតែភាពជឿជាក់នៅក្នុងតំបន់។
ផែនការសន្តិភាព៥ចំណុចរបស់អាស៊ាន សម្រាប់ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា មានការរីកចម្រើនតិចតួច ប៉ុន្តែ លោក កៅ គឹមហួន នៅតែប្រកាន់ជំហរថា ប្លុកនេះនឹងនៅតែចូលរួមជាមួយប្រទេសដែលរងគ្រោះដោយជម្លោះរ៉ាំវៃនេះ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖«យើងត្រូវការពេលវេលា និងការអត់ធ្មត់។ វិបត្តិមីយ៉ាន់ម៉ា គឺជាបញ្ហាដ៏ស្មុគស្មាញមួយដែលយើងមិនគួររំពឹងថា នឹងមានការដោះស្រាយភ្លាមៗនោះទេ»។ ជម្លោះក្នុងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា បានកើនឡើងដោយមានការពង្រីកការតស៊ូប្រដាប់អាវុធ ប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាលយោធា ហើយមនុស្សប្រមាណ១៨,៦លាននាក់ត្រូវការជំនួយមនុស្សធម៌។ លោកបានកត់សម្គាល់ថា អាស៊ាននឹងបន្តជំរុញឱ្យមានកិច្ចសន្ទនានយោបាយរួមក្នុងចំណោមភាគីជម្លោះទាំងអស់ក្នុងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ទោះបីជាមេដឹកនាំបង្កើនជំនួយមនុស្សធម៌ក៏ដោយ។ ប្រទេសថៃ បានស្នើសុំធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះការពិគ្រោះយោបល់ក្រៅផ្លូវការមួយ ស្តីពីមីយ៉ាន់ម៉ា ក្នុងខែធ្នូក្នុងចំណោមសមាជិកអាស៊ាន។
កង្វល់ធំមួយទៀតសម្រាប់អាស៊ាន គឺភាពតានតឹងនៅសមុទ្ទចិនខាងត្បូង ជាការប្រឈមមុខដាក់គ្នានៅតែបន្តរវាងចិន និងហ្វីលីពីន និងវៀតណាម។ ការចរចាបានអូសបន្លាយរបស់អាស៊ាន ជាមួយរដ្ឋធានីប៉េកាំង ឆ្ពោះទៅរកការបង្កើតក្រមសីលធម៌សម្រាប់ផ្លូវទឹកដ៏សំខាន់ បានដំណើរការតាំងពីឆ្នាំ២០១៧។ ប្រទេសចិនទាមទារស្ទើរតែទាំងស្រុងនៃសមុទ្ទចិនខាងត្បូង ដែលជាផ្លូវទឹកសម្រាប់ពាណិជ្ជកម្មចំនួន៣ពាន់ពាន់លានដុល្លារជារៀងរាល់ឆ្នាំ និងបានដាក់ពង្រាយទាហានឆ្មាំឆ្នេរសមុទ្ទនៅក្នុងតំបន់ប្រទាញប្រទង់ជាមួយសមាជិកអាស៊ាន ដូចជា វៀតណាម ហ្វីលីពីន ឥណ្ឌូណេស៊ី ម៉ាឡេស៊ី និងប្រ៊ុយណេ។ ជុំវិញបញ្ហានេះ លោក កៅ គឹមហួន លើកឡើងថា៖«រហូតមកដល់ពេលនេះ ការចរចាបន្តមិនស្ថិតស្ថេរទេ តែវាក៏មិននៅត្រឹងដែរ ហើយអ្វីៗនៅតែដំណើរការទៅមុខ។ ប៉ុន្តែ..ចំណុចដែលល្អនោះ គឺថា[..]ដរាបណានៅតែមានការសន្ទនា និងសកម្មភាពការទូត ខ្ញុំគិតថា មានសង្ឃឹមច្រើនសម្រាប់បញ្ហានេះ»៕
