បូស គឺជាឈ្មោះរោគមួយប្រភេទ បង្កឱ្យហើមសាច់ពង់ដោរ-កជាខ្ទុះសឬខ្ទុះខួរអណ្ដែង ( ខ្ទុះក្រហម ) ។ បូសមានច្រើនប្រភេទគឺ បូសធំ, បូសទ្រនិច, បូសក្រពើ, បូសផ្កាប់មុខ។ល។ បូស អាចកើតមាននៅ គ្រប់ទីកន្លែងនៅលើរាងកាយ ប៉ុន្តែជាធម្មតាកើតឡើងនៅក្នុងតំបន់ដែលមានរោម និងក្រពេញញើសរួមដូចជា៖ ក្លៀក ភ្លៅ តំបន់មុខ ក នៅក្រោមដើមទ្រូង គូទ។ល។
អ្វីដែលបណ្តាលឱ្យមានបូស?
បាក់តេរីម្យ៉ាងមានឈ្មោះថា Staphylococcus aureus គឺជាមូលហេតុបណ្តាលឱ្យកើតបូស ប៉ុន្តែបាក់តេរីផ្សេងទៀតក៏អាចបណ្តាលឱ្យកើតវាដែរ។ នៅពេលដែលបាក់តេរីបានឆ្លងដល់គុលរោម និងជាលិកាស្បែកជុំវិញវា កោសិកាឈាមសត្រូវបានដាក់ពង្រាយដើម្បីប្រឆាំងនឹងការឆ្លង។ កោសិកាឈាមសទាំងនេះបង្កើតខ្ទុះដែលប្រមូលផ្តុំនៅក្រោមស្បែក។ នេះហើយជាមូលហេតុដែលជាញឹកញាប់សាច់របស់យើងស្រាប់តែចាប់ផ្តើមឡើងជាដុំក្រហមតូច ឬធំ ហើយឈឺចាប់ខ្លាំង។
តើយើងព្យាបាលបូស ដោយរបៀបណា?
ជាធម្មតា ក្នុងករណីមិនធ្ងន់ធ្ងរ អ្នកអាចព្យាបាលការបូស ដោយខ្លួនឯងនៅផ្ទះបាន។ ខាងក្រោមនេះគឺជាការណែនាំទូទៅមួយចំនួន៖
- រក្សាតំបន់នោះឱ្យស្អាត និងគ្មានការរលាក
- កុំច្របាច់ឬព្យាយាមធ្វើឱ្យបូសនោះបែក
- ស្អំទឹកក្ដៅឧណ្ហៗច្រើនដងក្នុងមួយថ្ងៃ
- កុំប្រើឡើងវិញ ឬយកក្រណាត់ដែលប្រើរួចនោះមកប្រើជាថ្មី ដោយមិនបានសម្អាតត្រឹមត្រូវ។ ក្នុងករណីប្រើក្រដាស ឬក្រណាត់វេជ្ជសាស្ត្រដែលមិនអាចបោកទឹកបាន ត្រូវចោលវាឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ក្រោយប្រើប្រាស់រួច
- ការស្អំទឹកក្ដៅឧណ្ហៗ នឹងជួយឱ្យបូសឆាប់បើកមុខ។ ព្រោះថា ប្រសិនបើអ្នកព្យាយាមធ្វើឱ្យបែក ឬច្របាច់ខ្លួនឯង អ្នកនឹងធ្វើឱ្យតំបន់នោះប្រឈមនឹងការឆ្លងមេរោគបន្ថែមទៀត។
- ក្រោយពីច្របាច់យកគ្រាប់បូសរួច លោកអ្នកត្រូវសម្អាតវាដោយទឹកថ្នាំសម្លាប់មេរោគ ហើយប្រើប្រាស់ថ្នាំបំបាត់ការឈឺចាប់ ឬថ្នាំខ្លះដែលចេញដោយវេជ្ជបញ្ជា បើចាំបាច់។
តើដំបៅបូសកើតឡើងវិញទេ?
ជាការពិតណាស់ ជួនកាលបូសអាចកើតឡើងវិញ។ វត្តមានរបស់បាក់តេរី Staphylococcus aureus អាចបណ្តាលឱ្យកើតមានករណីបូសម្ដងទៀត។ ព្រោះថា នៅពេលមានវត្តមានវា រាងកាយ និងស្បែកអាចងាយនឹងឆ្លងមេរោគឡើងវិញ។ ការសិក្សាឆ្នាំ ២០១៥ បានរកឃើញថាប្រហែល ១០ ភាគរយនៃ អ្នកដែលមានពងបែកឬអាប់សមានការឆ្លងម្ដងទៀតក្នុងរយៈពេលមួយឆ្នាំ។ អ្នកអាចនឹងមានហានិភ័យកើតឡើងវិញប្រសិនបើអ្នកមានប្រព័ន្ធភាពស៊ាំចុះខ្សោយ។
គួរទាក់ទងទៅវេជ្ជបណ្ឌិតនៅពេលណា?
ប្រសិនបើអ្នកមានអាការក្ដៅខ្លួនខ្លាំងលើសពី ៣៨អង្សា ឬក្ដៅជាច្រើនថ្ងៃមិនបាត់ក្រោយពេលកើតបូស
សូមប្រញាប់ទៅជួបគ្រូពេទ្យ។ ជាពិសេសប្រសិនបើអ្នកមានបញ្ហាដូចខាងក្រោម៖
- ក្ដៅស្បែកក្រហមនៅជុំវិញបូស
- គ្រុន
- បូសកើតមកយូរហើយតែមិនធ្លាយមុខ
- ឈឺចាប់ខ្លាំង
- បូសលើឆ្អឹងខ្នងឬមុខ។ ឬមានផលវិបាកផ្សេងទៀតពេលកើតបូស។ល។
បូសភាគច្រើនបាត់ទៅវិញដោយខ្លួនឯង ជាមួយនឹងការព្យាបាល និងការថែទាំត្រឹមត្រូវនៅផ្ទះ។ ប៉ុន្តែក្នុងករណីកម្រ ផលវិបាកមួយចំនួនអាចកើតឡើងរួមមាន៖
- បន្សល់ស្លាកស្នាមអចិន្រ្តៃយ៍
- ការឆ្លងរាលដាលដល់ផ្នែកផ្សេងទៀតនៃរាងកាយ
- ការឆ្លងមេរោគឈាម (sepsis)
- ការឆ្លងមេរោគឆ្អឹង
ប្រសិនបើអ្នកសម្គាល់ឃើញថាបូស មិនបាត់ទៅវិញដោយខ្លួនឯង ឬហាក់ដូចជាកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ និងកាន់តែឈឺចាប់នោះ សកម្មភាពដ៏ល្អបំផុតគឺទៅជួបគ្រូពេទ្យឱ្យបានឆាប់តាមដែលអាចធ្វើទៅបាន៕
ប្រភព៖ healthline
